ایران با بهرهمندی از حدود ۳۰۰ روز آفتابی در سال، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای بهرهبرداری از انرژی خورشیدی محسوب میشود. در همین راستا، نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی «علامه بهلول» در گناباد، با درک موقعیت جغرافیایی ویژه ایران و ضرورت توزیع متوازن انرژی، در این حوزه سرمایهگذاری کرده است. بهکارگیری انرژی خورشیدی در مقایسه با سایر روشهای انتقال انرژی به روستاها و مناطق دورافتاده، از نظر هزینههای اجرایی، حملونقل و نگهداری، گزینهای بسیار بهینه و کارآمد است.
بر اساس استانداردهای بینالمللی، چنانچه میانگین تابش روزانه خورشید بیش از ۳.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع باشد، استفاده از سامانههای خورشیدی نظیر کلکتورها یا سیستمهای فتوولتائیک از نظر اقتصادی کاملاً توجیهپذیر است.
در بخشهای وسیعی از ایران، میزان تابش خورشید بهمراتب از این استاندارد جهانی فراتر است؛ بهطوری که در برخی نقاط، مقادیر ۷ تا ۸ کیلوواتساعت بر مترمربع نیز ثبت شده است. با این حال، میانگین تابش خورشیدی در سراسر پهنه ایران حدود ۴.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع برآورد میشود.
یکی از راهکارهای توسعه نیروگاههای خورشیدی در ایران، جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی و متقاضیان خانگی، صنعتی و تجاری از طریق انعقاد قراردادهای خرید تضمینی ۲۰ ساله با شرکتهای توزیع نیروی برق و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) است. مطابق این قرارداد، سرمایهگذاران خصوصی میتوانند برق تولیدی خود را با نرخهای مصوب به شرکت توزیع برق فروخته و از درآمدی پایدار و بیستساله بهرهمند شوند؛ با توجه به تضمینی بودن این قراردادها، ریسک سرمایهگذاری در این حوزه عملاً صفر است.
در راستای مصوبه وزیر نیرو و ابلاغ شرایط خرید تضمینی برق از نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس برای مشترکین دارای انشعاب، نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی «علامه بهلول» در شهرستان گناباد (استان خراسان رضوی) توسط شرکت «رهصان» طراحی و اجرا شده است.
