ایران با بهرهمندی از حدود ۳۰۰ روز آفتابی در سال، از نظر پتانسیل انرژی خورشیدی در زمره کشورهای برتر جهان قرار دارد. در همین راستا، نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی «علامه بهلول» در گناباد، با درک موقعیت جغرافیایی کشور و ضرورت بهرهگیری از این انرژی پاک، اقدام به سرمایهگذاری در این حوزه کرده است. استفاده از انرژی خورشیدی در مقایسه با سایر روشهای انتقال انرژی به مناطق روستایی و دورافتاده، به دلیل کاهش هزینههای اجرا، حملونقل و نگهداری، راهکاری بسیار بهینه و اقتصادی محسوب میشود.
بر اساس استانداردهای بینالمللی، چنانچه میانگین تابش روزانه خورشید بیش از ۳.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع باشد، بهرهگیری از سامانههای خورشیدی نظیر کلکتورها یا سیستمهای فتوولتائیک بسیار توجیهپذیر و مقرونبهصرفه است.
در بسیاری از نقاط ایران، میزان تابش خورشید فراتر از این میانگین جهانی است؛ بهطوری که در برخی مناطق، مقادیر ۷ تا ۸ کیلوواتساعت بر مترمربع نیز ثبت شده است. با این حال، میانگین تابش خورشیدی در سطح کشور حدود ۴.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع برآورد میشود.
یکی از راهکارهای توسعه نیروگاههای خورشیدی در ایران، سرمایهگذاری بخش خصوصی و متقاضیان خانگی، صنعتی و تجاری از طریق انعقاد قرارداد خرید تضمینی ۲۰ ساله با شرکتهای توزیع نیروی برق و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر (ساتبا) است. طبق این قرارداد، سرمایهگذاران خصوصی میتوانند برق تولیدی خود را با نرخهای مصوب به شرکت توزیع برق فروخته و از درآمدی پایدار و بیستساله بهرهمند شوند؛ ماهیت تضمینی این قراردادها، ریسک سرمایهگذاری را به صفر میرساند.
در راستای مصوبه وزیر محترم نیرو و ابلاغ شرایط خرید تضمینی برق از نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس برای مشترکین دارای انشعاب، نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی علامه بهلول در شهرستان گناباد (استان خراسان رضوی) توسط شرکت رهصان طراحی و اجرا شده است.
