ایران با بهرهمندی از حدود ۳۰۰ روز آفتابی در سال، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای بهرهبرداری از انرژی خورشیدی محسوب میشود. نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی «خواجه اباصلت» با درک موقعیت جغرافیایی ایران و لزوم توزیع متوازن انرژی، در این حوزه سرمایهگذاری کرده است. استفاده از انرژی خورشیدی در مقایسه با سایر روشهای انتقال انرژی به مناطق روستایی و دورافتاده، به دلیل کاهش هزینههای حملونقل، نگهداری و سهولت در بهرهبرداری، راهکاری بسیار بهینه و اقتصادی است.
بر اساس استانداردهای بینالمللی، چنانچه میانگین تابش روزانه خورشید بیش از ۳.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع باشد، بهکارگیری سامانههای خورشیدی نظیر کلکتورها یا سیستمهای فتوولتائیک کاملاً توجیهپذیر و مقرونبهصرفه خواهد بود.
در بخشهای وسیعی از ایران، میزان تابش خورشید بسیار فراتر از این استاندارد جهانی است؛ بهطوریکه در برخی نقاط تا ۷ الی ۸ کیلوواتساعت بر مترمربع نیز اندازهگیری شده است. با این حال، میانگین تابش خورشیدی در سطح کشور حدود ۴.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع برآورد میشود.
یکی از راهکارهای توسعه نیروگاههای خورشیدی در کشور، سرمایهگذاری بخش خصوصی و متقاضیان خانگی، صنعتی و تجاری از طریق عقد قرارداد خرید تضمینی ۲۰ ساله با شرکتهای توزیع نیروی برق و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) است. مطابق با این قرارداد، سرمایهگذاران خصوصی که اقدام به نصب سامانههای خورشیدی میکنند، میتوانند برق تولیدی خود را با نرخهای مصوب به شرکت توزیع برق فروخته و از درآمدی پایدار و تضمینشده در طول دو دهه بهرهمند شوند؛ ماهیت تضمینی این قراردادها، ریسک سرمایهگذاری را به صفر میرساند.
در راستای مصوبه وزیر محترم نیرو و ابلاغ شرایط خرید تضمینی برق از نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس برای مشترکین دارای انشعاب، نیروگاه ۱۰۰ کیلوواتی خواجه اباصلت در شهرستان مشهد (استان خراسان رضوی) توسط شرکت «رهصان» طراحی و اجرا شده است.
