در عرصه رسانه، جریان گرانسازیِ برق بهطور جدی فعال شده است. این روند از مدیرانی مانند جعفر قائم پناه با آن اظهارات عوامانه که اگر گاز، برق، گازوئیل و بنزین را به کشورهای همسایه توزیع کنیم، میتوان به هر ایرانی ماهانه ۷ میلیون تومان داد، آغاز میشود تا هُلدینگهای رسانهای الیگارشی که با انواع مُغالِطِه وارد میدان شدهاند؛ همان مسیری که پیشتر در ارز تکنرخی، بنزین ۴ نرخی و خروسقندیِ کالابرگ شاهد بودیم. در نهایت نیز سخنگوی صنعت برق اعلام کرد که بخش خصوصی (؟!) برای واردات برق از کشورهای همسایه اقدام کند.
برای درک بهتر این فضا، میتوان به یک نمونه از توجیهات رسانهای توجه کرد. حامدپاکطینت، فعال رسانهای شناخته شدۀ حلقه نولیبرال اطراف دولت، در واکنش به اظهارات مسوولان وزارت نیرو، نوشت که این روزها هیچ خبری به اندازه خبر واردات برق تکان دهنده نبود. وی مدعی است که نفس واردات تکان دهنده نیست، اما مبدا واردات که قرار است ارمنستان باشد، تکان دهنده است. او نوشته است که تا همین چند سال پیش ایروان ۴ ساعت در روز برق داشت، اما ارمنستان با درک اینکه مسئله برق فقط کمبود نیروگاه نیست، با ایجاد بازار برق (بورسی سازی و گران کردن!) و “خصوصی” سازی شروع کرد. وی در ادامه با القای شِگِفتی، نوشته که امروز شبکه برق ارمنستان ۴۳ هزار کیلومتر است و برای صادرات برق دست و پا میزند.
در نقد این ادعا باید گفت که ارمنستان تقریباً باندازه استان اردبیل و فاقد منابع فُسیلی است و مقایسه آن با کشور وسیع ایران که در رتبه نخست صاحبان مجموع منابع فسیلی است، یک مغالطه آشکار محسوب میشود. ضمن اینکه شبکه برق ایران بیش از ۱.۰۰۰.۰۰۰ کیلومتر است. به گفته آرا مرجانیان، کارشناس مسائل انرژی ارمنستان و طبق اطلاعات سایت وزارت امور خارجه، ارمنستان گرچه از نظر کافی بودن توان اِسمیِ برق تولیدی خودکفا است، ولی از نظر وابستگی به سوخت وارداتی (گاز و اورانیوم) به شدت وابسته است و عبارت “خودکفایی” در این زمینه فریبنده است.
آرا مرجانیان توضیح میدهد که علاوه بر وابستگی ۱۰۰ درصدی در زمینه گاز و فرآوردههای نفتی، نیروگاههای برق نیز با گاز تغذیه میشوند و تولیدات آنها منبع داخلی محسوب نمیشود. بر اساس آخرین محاسبات کمیته آمار، ارمنستان فقط ۲۲.۹ درصد از انرژی مورد نیاز خود را با استفاده از منابع داخلی تأمین میکند و حتی اگر تولیدات نیروگاه هستهای را منبع داخلی بدانیم، وابستگی کل سیستم انرژی ارمنستان به خارج به حداقل ۷۷.۱ درصد میرسد.
لازم به ذکر است که خطوط انتقال برق ایران به تمام کشورهای همسایه متصل بوده و تبادل برق برقرار است. در برخی ماهها مانند تابستان، صادرات کاهش یافته و حتی واردات انجام میشود، اما در سایر ماهها، بیش از ۴۰درصد تولید برق کشور صادر میشود. نکته قابل تامل و نهایی، اظهارات معاون وزارت نیرو مبنی بر واردات برق از ارمنستان است که اجمالاً، شباهت بسیاری به قضیه واردات بنزین از امارات دارد؛ که به گفته سامان شفیعی، بنزین تولیدی داخل کشور ابتدا از کشور خارج شده و سپس به نام بنزین وارداتی اکتان ۹۵ و قیمت جهانی (!) مجددا وارد میشود. ظاهرا این روش جدیدی است که بهجای ساخت پالایشگاه و نیروگاه در “داخل کشور” و یا مدیریت مصرف، با صادرات تهاتری (خوشبینانه!) و به بهانه واردات، قیمتهای داخل را به نفع قشری خاص جهانی سازی میکند.




