محمد اله‌داد با تشریح دستاوردهای حاصل از اجرای طرح ملی «مهتاب»، به تحلیل دقیق عملکرد شبکه برق در نیمه نخست سال جاری پرداخت و اظهار داشت: ارزیابی‌های فنی از وضعیت شبکه برق در این بازه زمانی نشان‌دهنده آن است که میزان تلفات انرژی الکتریکی در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴، به میزان ۱.۸ درصد کاهش یافته است؛ این موفقیت که در سایه تلاش‌های گسترده در صنعت برق محقق شده، گواهی بر کارآمدی راهبردهای مدیریت هوشمند تلفات و ساماندهی اصولی شبکه توزیع در سراسر کشور است.
وی در ادامه افزود: این کاهش چشمگیر تلفات در شرایطی به ثبت رسیده که میزان انرژی مصرفی مشترکان در شش ماه نخست امسال با رشدی ۲.۱ درصدی همراه بوده است. نکته حائز اهمیت این است که انرژی تحویلی به شرکت‌های توزیع نیروی برق در همین بازه زمانی ۰.۵ درصد کاهش داشته که این موضوع اثبات می‌کند کاهش تلفات، نتیجه مستقیم بهبود عملکرد شبکه و جلوگیری از هدررفت انرژی در فرآیند توزیع است و صرفاً به تغییرات در میزان مصرف یا انرژی ورودی به شبکه محدود نمی‌شود.
اله‌داد با تبیین اهمیت این موضوع تصریح کرد: هر میزان کاهش در تلفات انرژی به معنای آن است که سهم بیشتری از انرژی تولیدشده به جای اتلاف در شبکه، به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسد که این امر از دیدگاه فنی و اقتصادی دارای اهمیت راهبردی است. بر همین اساس، مدیریت تلفات باید هم‌تراز با توسعه تولید، گسترش شبکه و مدیریت مصرف، به عنوان یکی از ارکان بنیادین برای تأمین پایدار برق در دستور کار قرار گیرد.
مهتاب؛ مدیریت تلفات به جای صرفاً توسعه ظرفیت
مدیرعامل توانیر با تبیین رویکرد طرح ملی مهتاب تأکید کرد: صنعت برق برای پاسخگویی به روند رو به رشد تقاضا، نباید تنها بر ساخت نیروگاه و توسعه زیرساخت‌های جدید متکی باشد؛ چرا که بخشی از ظرفیت مورد نیاز کشور در دل شبکه موجود نهفته است که با کاهش تلفات، ساماندهی انشعابات غیرمجاز، اصلاح تجهیزات اندازه‌گیری و توسعه کنتور‌های هوشمند قابل بازیابی است. وی خاطرنشان کرد: طرح مهتاب با هدف شناسایی و مدیریت انرژی هدررفته دنبال می‌شود تا ظرفیت‌هایی که به دلیل تلفات فنی و غیرفنی یا مصارف خارج از ضابطه از دسترس شبکه خارج شده بودند، مجدداً در خدمت مشترکان قرار گیرند.
اله‌داد با تأکید بر ضرورت پایداری این روند در صنعت برق، افزود: هدف نهایی این طرح فراتر از ثبت یک آمار در مقطعی خاص است؛ بلکه تلاش می‌شود فرآیندهای اصلاحی به گونه‌ای نهادینه شوند که دستاوردهای حاصل از مانورها و اقدامات میدانی در عملکرد روزمره شبکه تثبیت شده و از بازگشت تلفات جلوگیری به عمل آید.
خوزستان، سیستان و بلوچستان و کردستان؛ پیشتاز کاهش تلفات
مدیرعامل توانیر با اشاره به عملکرد شرکت‌های توزیع نیروی برق در شش ماه نخست سال، بیان داشت: در این مدت، شرکت‌های توزیع نیروی برق خوزستان، سیستان و بلوچستان و کردستان موفق شدند بیشترین میزان کاهش تلفات را نسبت به مدت مشابه سال قبل به ثبت برسانند. وی این موفقیت را مرهون مجموعه‌ای از اقدامات فنی و اجرایی در سطح شبکه دانست و تصریح کرد: استمرار این مسیر مستلزم پایش مستمر، شناسایی دقیق نقاط پرتلفات، اصلاح شبکه، ساماندهی مصارف غیرمجاز و بهره‌گیری گسترده‌تر از ابزارهای هوشمند در اندازه‌گیری و کنترل مصرف است.
اله‌داد در پایان تأکید کرد: کاهش تلفات علاوه بر ارتقای بهره‌وری اقتصادی صنعت برق، نقش مستقیمی در پایداری شبکه ایفا می‌کند؛ زیرا هر میزان انرژی که از طریق کاهش هدررفت در شبکه آزاد شود، می‌تواند بدون نیاز به احداث ظرفیت‌های تولید جدید، برای پاسخگویی به تقاضای موجود به کار گرفته شود. وی افزود: نتایج نیمه نخست سال نشان می‌دهد که مدیریت هوشمند تلفات می‌تواند به یکی از مؤثرترین ابزارهای صنعت برق برای افزایش بهره‌وری و کاهش فشار بر شبکه تبدیل شود و اجرای طرح مهتاب نیز باید با همین نگاه، از یک مجموعه عملیات مقطعی به یک فرآیند مستمر و ماندگار در صنعت برق تبدیل گردد.
