هومن صادقی با تأکید بر روند رو به رشد سهم انرژی خورشیدی در شبکه برق کشور، اظهار داشت: ماهیت تولید انرژی خورشیدی بهطور ذاتی با تابش خورشید و ساعات روز گره خورده است و همین ویژگی، ناترازی میان تولید و مصرف را به چالش اصلی شبکه برق تبدیل کرده است؛ بهطوری که در ساعات میانی روز با اوج تزریق انرژی خورشیدی و در مقابل، در ساعات غروب با افت ناگهانی تولید و همزمان افزایش تقاضا مواجه هستیم. او در ادامه افزود: در چنین شرایطی، ذخیرهسازهای انرژی از یک گزینه مکمل به یک زیرساخت راهبردی برای حفظ پایداری شبکه ارتقا مییابند و نقش آنها تنها به جابهجایی انرژی از ساعات کمباری به ساعات اوج محدود نمیشود؛ بلکه این سامانهها قادرند در هموارسازی منحنی توان، کاهش رمپهای ناگهانی، کنترل فرکانس، پشتیبانی ولتاژ، تأمین رزرو چرخان مجازی و کاهش نیاز به محدودسازی تولید تجدیدپذیر نقشآفرینی کنند.
صادقی با اشاره به اهمیت اقتصادی ذخیرهسازها تصریح کرد: هرگاه شبکه بهدلیل محدودیت ظرفیت انتقال، ناچار به کاهش اجباری تولید خورشیدی شود، بخشی از انرژی پاک تولیدشده بلااستفاده میماند؛ در حالی که ذخیرهسازها این امکان را فراهم میکنند که این انرژی هدر نرود و در زمان مناسب به شبکه تزریق شود. به بیان دیگر، باطریها نهتنها ابزاری برای افزایش انعطافپذیری، بلکه راهکاری برای ارتقای ارزش واقعی انرژی تجدیدپذیر محسوب میشوند. رئیس گروه فنی و مهندسی ساتبا انتخاب فناوری ذخیرهساز را نیازمند تحلیلهای دقیق فنی دانست و گفت: در مقیاس نیروگاهی، فناوریهایی مانند لیتیوم-آهن-فسفات (LFP) به دلیل ایمنی حرارتی مطلوبتر، چرخهپذیری مناسب و قابلیت پاسخدهی سریع، در بسیاری از کاربردهای شبکه دارای مزیت هستند؛ با این حال، پارامترهایی نظیر ظرفیت، زمان دشارژ، تعداد چرخههای روزانه، شرایط دمایی سایت، الزامات آتشنشانی، سامانه مدیریت باطری و هزینه کل چرخه عمر باید بهصورت یکپارچه ارزیابی شوند.
او توسعه ذخیرهسازها را برای کشوری مانند ایران یک ضرورت زیرساختی برشمرد و افزود: اگر شبکه بخواهد پذیرش بالاتری برای ظرفیت جدید خورشیدی داشته باشد، باید همزمان ظرفیت ذخیرهسازی نیز افزایش یابد؛ چرا که بدون وجود ذخیرهساز، هرگونه افزایش در نفوذ خورشیدی الزاماً به افزایش ناترازی و فشار بیشتر بر شبکه منجر میشود؛ بنابراین توسعه ذخیرهسازها نه یک انتخاب لوکس، بلکه شرط لازم برای ادغام پایدار تجدیدپذیرها، کاهش ریسک بهرهبرداری و ارتقای تابآوری سیستم برق است. صادقی با اشاره به توسعه نیروگاههای هیبریدی اظهار کرد: در برخی مناطق کشور که همزمان از ظرفیت مناسب خورشیدی و بادی برخوردارند، توسعه نیروگاههای هیبریدی میتواند به هموارسازی پروفیل تولید، استفاده بهینه از زیرساخت اتصال، کاهش نوسانات تزریق توان و افزایش ضریب بهرهبرداری کمک شایانی کند. مناطقی مانند خواف، زابل، منجیل، رودبار و برخی نواحی آذربایجان از جمله پهنههایی هستند که ظرفیت بالقوه مناسبی برای چنین رویکردی دارند.
رئیس گروه فنی و مهندسی ساتبا در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به الزامات توسعه پایدار، تدوین استانداردهای بومی طراحی و بهرهبرداری متناسب با شرایط اقلیمی ایران را نیازی فوری دانست و گفت: افزایش ظرفیت نصبشده بهتنهایی برای تحول در صنعت برق کافی نیست و باید همزمان زیرساختهای فنی، مقرراتی و بهرهبرداری نیز ارتقا یابد. او با تأکید بر ضرورت ارتقای الزامات اتصال به شبکه و بومیسازی فناوری افزود: اینورترها و سامانههای کنترلی باید توانایی مشارکت در تنظیم ولتاژ، فرکانس، کیفیت توان و عبور از خطاهای شبکه را داشته باشند و توسعه زنجیره تأمین داخلی برای تجهیزاتی مانند استراکچر، کابل، تابلو، سامانه پایش و برخی اجزای الکترونیک قدرت، ضمن کاهش وابستگی، تابآوری صنعت را در برابر نوسانات بیرونی افزایش میدهد. صادقی در پایان عنوان کرد: نیروگاههای تجدیدپذیر زمانی میتوانند نقش واقعی خود را در صنعت برق ایفا کنند که از سطح «ظرفیت نصبشده» فراتر روند و به یک پشتوانه مؤثر برای قابلیت اطمینان، انعطافپذیری و تابآوری شبکه برق کشور تبدیل شوند؛ تحقق این مهم نیازمند نگاهی یکپارچه و چرخهحیاتمحور به تمام مراحل پروژه، از مکانبینی و تحلیل اقلیمی تا طراحی سازه، انتخاب تجهیزات، اتصال به شبکه و بهرهبرداری است.




