پروژه انرژی «دریای سرخ» واقع در ساحل غربی عربستان سعودی، از تاریخ ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ به‌طور رسمی وارد فاز بهره‌برداری تجاری شده است. این پروژه عظیم با تلفیق هوشمندانه نیروگاه خورشیدی، سامانه پیشرفته ذخیره‌سازی باتری و شبکه مستقل، الگوی نوینی از تأمین برق پایدار را برای یک مجموعه بزرگ گردشگری ارائه داده است. طبق اطلاعات منتشرشده توسط شرکت ACWA Power، این پروژه با بهره‌گیری از ۳۴۰ مگاوات ظرفیت تولید خورشیدی و ۱۲۲۷ مگاوات‌ساعت ظرفیت ذخیره‌سازی باتری، برق مورد نیاز مقصد گردشگری دریای سرخ را به‌صورت کاملاً مستقل و بدون نیاز به اتصال به شبکه ملی برق عربستان تأمین می‌کند.
هسته مرکزی عملکرد این سامانه بر پایه ترکیب تولید خورشیدی و ذخیره‌سازی انرژی استوار است؛ به این معنا که در ساعات تابش خورشید، بخشی از انرژی تولیدی مستقیماً به مصرف می‌رسد و بخش دیگر برای استفاده در ساعات کاهش تابش یا شب‌هنگام در باتری‌ها ذخیره می‌شود. این فرآیند، امکان تأمین برق پیوسته را در یک شبکه مستقل فراهم می‌آورد. ظرفیت ۱۲۲۷ مگاوات‌ساعتی باتری در این پروژه، آن را در زمره بزرگ‌ترین سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی خارج از شبکه در سطح جهان قرار داده است.
برق تولیدی در این شبکه مستقل، طیف گسترده‌ای از نیازها از جمله هتل‌ها، فرودگاه بین‌المللی دریای سرخ، مراکز لجستیکی، محل اسکان کارکنان، ناوگان حمل‌ونقل برقی و تأسیسات عمومی را پوشش می‌دهد. در واقع، سامانه انرژی این مجموعه علاوه بر تولید برق، مدیریت تأمین پایدار بار‌های مختلف و زیرساخت‌های حیاتی را در یک شبکه مستقل بر عهده دارد.
یکی از ویژگی‌های فنی برجسته این پروژه، نقش کلیدی ذخیره‌ساز‌ها در پایداری شبکه است. باتری‌های پیشرفته با قابلیت‌های کنترلی نظیر Grid-forming، در تنظیم ولتاژ و فرکانس شبکه نقش مؤثری ایفا می‌کنند؛ به‌طوری که باتری در این معماری، فراتر از یک مخزن ذخیره انرژی، به یکی از اجزای فعال و حیاتی در عملکرد شبکه تبدیل شده است.
دامنه خدمات پروژه دریای سرخ فراتر از تولید برق بوده و مجموعه‌ای از خدمات زیرساختی را نیز شامل می‌شود. بر اساس اطلاعات رسمی، این پروژه دربرگیرنده تأسیسات آب‌شیرین‌کن با ظرفیت مجموع حدود ۳۲ هزار و ۵۰۰ مترمکعب در روز، تصفیه‌خانه فاضلاب با ظرفیت حدود ۱۶ هزار مترمکعب در روز و سامانه سرمایش مرکزی با ظرفیت حدود ۳۲ هزار و ۵۰۰ تن تبرید است که در قالب یک ساختار یکپارچه توسعه یافته‌اند.
این پروژه با سرمایه‌گذاری کلان بیش از ۳ میلیارد دلار و با ارزش رسمی حدود ۳.۰۸۳ میلیارد دلار، توسط کنسرسیومی به رهبری ACWA Power و با مشارکت شرکت‌هایی نظیر SPIC Huanghe Hydropower و Saudi Tabreed و همچنین همکاری شرکت SEPCO III در بخش EPC، بر مبنای یک قرارداد بلندمدت ۲۵ ساله به اجرا درآمده است. بهره‌برداری از این سامانه با کاهش وابستگی به منابع فسیلی، سالانه از انتشار حدود ۶۰۰ هزار تن دی‌اکسیدکربن جلوگیری می‌کند.
اهمیت پروژه دریای سرخ در تغییر پارادایم از نیروگاه‌های متمرکز سنتی به سمت تولید برق در نزدیکی محل مصرف و مدیریت انرژی در شبکه‌های محلی و مستقل نهفته است؛ مدلی که می‌تواند برای مناطق دارای محدودیت‌های فنی یا اقتصادی در توسعه شبکه سراسری، بسیار راهگشا باشد. این تجربه، نمونه‌ای ارزشمند برای بررسی کاربرد میکروگرید‌های مبتنی بر انرژی تجدیدپذیر در جزایر، مناطق دورافتاده، معادن، شهرک‌های صنعتی، مراکز داده و زیرساخت‌های حیاتی محسوب می‌شود.
در نهایت، پروژه «دریای سرخ» نشان‌دهنده روندی است که در آن مرزهای میان نیروگاه، ذخیره‌ساز و شبکه در حال محو شدن است. این تجربه ثابت می‌کند که توسعه منابع تجدیدپذیر، نیازمند توجه همزمان به ذخیره‌سازی انرژی، انعطاف‌پذیری شبکه، مدیریت مصرف و تاب‌آوری سیستم است؛ جایی که باتری از یک تجهیز جانبی به یکی از ارکان اصلی معماری شبکه برای تأمین برق پایدار تبدیل می‌شود.
