هنوز حرارت توربین‌های نیروگاه‌های حرارتی از تلاش‌های شبانه‌روزی برای تأمین پایدار برق در روزهای گرم تابستان فروکش نکرده است که این تجهیزات باید خود را برای استقبال از فصول سرد سال آماده کنند؛ روزهایی که سایه سنگین ناترازی گاز بر سر آن‌ها گسترده شده است. ناترازی انرژی طی سال‌های گذشته، واقعیتی تلخ را به بدنه نیروگاهی کشور دیکته کرده که بر اساس آن، نیروگاه‌ها پس از پشت سر گذاشتن نبرد با روزهای اوج مصرف در تابستان، بدون فاصله و فرصتی برای تجدید قوا، باید به استقبال فصلی بروند که ناترازی گاز، بار هزینه‌های کشور را دوچندان می‌کند. در چنین شرایطی، استفاده از سوخت‌های جایگزین همچون گازوئیل و مازوت برای تداوم روشنایی خانه‌ها و فعالیت صنایع، اجتناب‌ناپذیر است. نیروگاه‌ها در این وضعیت محکوم به تاب‌آوری هستند، چرا که غفلت از متنوع‌سازی سبد سوخت کشور، توسعه نامتوازن، بی‌توجهی به آمایش سرزمین، رشد جمعیت و عدم توجه به روند تولید و تأمین سوخت پایدار، شرایط کنونی را برای آن‌ها رقم زده است.
تا همین سه هفته پیش و در اوج تابستان، نیروگاه‌های کشور اعم از حرارتی، برق‌آبی و تجدیدپذیر، تمام توان عملیاتی خود را برای پاسخگویی به نیاز مردم به کار گرفتند و اکنون با همان توربین‌های خسته و اورهال‌نشده، به استقبال روزهای سرد سال می‌روند؛ چرخه‌ای گریزناپذیر از گرما به سرما که نگرانی از قطعی برق در تابستان و قطعی گاز در زمستان را به همراه دارد. با این حال، توربین‌ها برای ادامه فعالیت حیاتی خود به سوخت نیاز دارند؛ گاز بهترین پاسخ به این نیاز است و در صورت عدم دسترسی به آن، گازوئیل و مازوت از سر ناچاری باید وارد میدان شوند.
در آن سوی ماجرا، تلاش مسئولان تأمین انرژی کشور برای پر نگاه داشتن باک سوخت نیروگاه‌ها از ماه‌ها پیش و از میانه تابستان آغاز شده است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، ۸۲ درصد ظرفیت گازوئیل و ۸۴ درصد ظرفیت مازوت نیروگاه‌ها پر شده است. مسعود مرادی، معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی کشور، با ارائه این آمار اطمینان می‌دهد که برای استمرار تولید برق، سبد سوختی مشخصی پیش‌بینی شده و چرخ نیروگاه‌ها با توزیع به‌موقع و متوازن سوخت‌های جایگزین، در صورت مواجهه با کسری و قطعی گاز، در زمستان نیز با قدرت خواهد چرخید. وی تأکید دارد که نیروگاه‌ها دچار ناترازی نیستند و مشکلی در تولید و تأمین برق وجود نخواهد داشت؛ همچنین جریان تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها به نحوی مدیریت می‌شود که همه واحدها به صورت همزمان در جریان اورهال قرار نداشته باشند و به ترتیب وارد مدار تعمیرات اساسی شوند.
در کنار تمامی تدابیر اتخاذ شده برای استقبال از فصل سرما، همکاری مردم به عنوان مصرف‌کننده نهایی برق و گاز، عاملی تعیین‌کننده است. معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی معتقد است که هرچه مردم به سمت استفاده از راهکارهای بهینه‌سازی حرکت کنند، روند تأمین سوخت و انرژی پایدارتر خواهد بود. ذخیره ۳.۲ میلیارد لیتر گازوئیل برای سوخت زمستانی نیروگاه‌ها، آماری راهبردی است که مرادی اعلام کرده و نشان می‌دهد چرخ توربین‌های تولیدکننده برق با تکیه بر چنین مخازنی به استقبال فصل سرما می‌روند.
اگرچه تا فرارسیدن روزهای سرد سال و تجربه زمستانی دیگر زمان باقی است، اما نمی‌توان عملکرد درخشان نیروگاه‌ها برای پشت سر گذاشتن تابستان و تدارک برای آبان، آذر و ماه‌های پس از آن را نادیده گرفت. ثبت عملکرد ۹۸.۸ درصدی و خروج اضطراری تنها ۱.۲ درصد از نیروگاه‌های ایران در روزهایی که زیرساخت تأمین برق کشور فشارهای سنگینی را تحمل می‌کرد، کارنامه قابل قبولی را از صنعت برق حرارتی کشور ارائه می‌دهد. در همین روزها که مصرف برق به اوج خود رسیده بود، قدرت عملی نیروگاه‌ها در تولید برق به ۵۹ هزار و ۲۳۴ مگاوات رسید و تولید روزانه ۱.۳ میلیارد کیلووات ساعت ثبت شد؛ به طوری که می‌توان گفت نیروگاه‌ها با توان مهندسان داخلی فعال و پایدار ماندند تا به نمادی از خوداتکایی ملی و نمایش توانمندی متخصصان ایرانی در تأمین انرژی برق تبدیل شوند.
حتی در همان ایام، جریان تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها برقرار بود و بهینه‌سازی بیش از ۱۱۰ هزار مگاوات از این واحدها انجام گرفت؛ پروژه‌های خنک‌کاری هوای ورودی توربین در نیروگاه فردوسی به میزان ۹۰ مگاوات، سلطانیه زنجان ۶۰ مگاوات، راشد تربیت حیدریه ۳۰ مگاوات و پرند ۹۰ مگاوات اجرا شد که ظرفیت تولید را در گرمای تابستان افزایش داد. نوسازی برج‌های خنک‌کن نیروگاه‌های رامین اهواز، اصفهان و احداث مخازن ذخیره‌سازی گازوئیل نیز در همان روزهای اوج گرمای تابستان در دستور کار قرار داشت تا اجرای آن‌ها، پایداری تولید و مدیریت منابع را برای روزهای سرد سال تضمین کند. با این همه باید پذیرفت که اگر نیروهای صنعت برق، شبانه‌روزی پا به پای توربین‌های نیروگاه‌ها فعال نبودند، تأسیسات آسیب‌دیده را به مدار تولید بازنمی‌گرداندند و لحظه‌های داغ روزهای تابستان را برای روشن نگاه داشتن چراغ خانه‌های هموطنانشان تحمل نمی‌کردند، این دستاوردهای بزرگ به ثبت نمی‌رسید.
