نخستین ایستگاه شارژ سبز اتوبوس و تاکسی برقی کشور که با بهره‌گیری از ترکیب هوشمند نیروگاه خورشیدی، باتری ذخیره‌ساز و شارژرهای پرتوان، امکان شارژ همزمان چهار اتوبوس برقی یا هشت تاکسی و خودروی برقی را فراهم می‌آورد و با مدیریت هوشمند انرژی، فشار وارده بر شبکه توزیع برق را به حداقل می‌رساند، با تلاش و همت دانشگاه صنعتی شریف در ایستگاه قیطریه راه‌اندازی و افتتاح شد. تمامی مراحل طراحی، اجرا و بهره‌برداری از این پروژه زیربنایی توسط پژوهشگران دانشگاه صنعتی شریف و با هدف توسعه زیرساخت‌های هوشمند حمل‌ونقل برقی در کشور به انجام رسیده است.
در این ایستگاه پیشرفته، چهار دستگاه شارژ سریع ۱۲۰ کیلووات DC، یک سامانه ذخیره‌سازی انرژی مبتنی بر باتری لیتیوم آهن فسفات (LFP) با ظرفیت ۲۶۱ کیلووات‌ساعت و توان ۱۲۵ کیلووات به همراه یک نیروگاه خورشیدی ۶۰ کیلوواتی در قالب یک سامانه یکپارچه عملیاتی شده‌اند. معینی اقطاعی، دانشیار دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف، ضمن تشریح ویژگی‌های متمایز این پروژه اظهار داشت: نوآوری اصلی این ایستگاه در یکپارچه‌سازی نیروگاه خورشیدی، سامانه ذخیره‌سازی انرژی با ظرفیت تجاری و شارژرهای پرتوان در کنار یک سیستم مدیریت انرژی یا EMS نهفته است که این ترکیب برای نخستین بار در کشور در چنین ساختاری پیاده‌سازی شده است.
وی افزود: سیستم مدیریت انرژی طراحی‌شده برای این پروژه قادر است به‌صورت دینامیک و با در نظر گرفتن متغیرهایی نظیر میزان تقاضا، وضعیت باتری، میزان تولید نیروگاه خورشیدی و دستورات بهره‌بردار، میزان توان دریافتی از شبکه و انرژی تأمین‌شده از منابع ذخیره‌شده را مدیریت نماید. دانشیار دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه باتری در این سامانه صرفاً نقش پشتیبان ندارد، تصریح کرد: نیروگاه خورشیدی می‌تواند بخشی از انرژی مورد نیاز ایستگاه را تأمین کند و انرژی مازاد نیز در باتری ذخیره شود؛ به‌طوری که در زمان‌هایی که شبکه با محدودیت مواجه است یا در ساعات اوج بار، می‌توان دریافت توان از شبکه را کاهش داد و بخشی از انرژی مورد نیاز شارژر‌ها را از باتری یا نیروگاه خورشیدی تأمین کرد.
به گفته وی، این شیوه مدیریت انرژی به یکنواخت شدن پروفیل بار ایستگاه کمک شایانی کرده و امکان تنظیم میزان مصرف متناسب با ظرفیت و شرایط شبکه توزیع را فراهم می‌آورد. معینی اقطاعی با اشاره به اهمیت این موضوع در روند توسعه خودرو‌های برقی اظهار کرد: ورود گسترده اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها و خودرو‌های برقی، تقاضای جدیدی را به شبکه برق تحمیل می‌کند که اگر فرآیند شارژ بدون مدیریت انجام شود، می‌تواند فشار قابل توجهی بر شبکه توزیع وارد کند؛ از این رو، ایستگاه‌های شارژ آینده باید علاوه بر تأمین انرژی، قابلیت تعامل هوشمند با شبکه را نیز داشته باشند.
وی مدیریت هوشمند سمت تقاضا را یکی از دستاورد‌های مهم این پروژه دانست و گفت: این پروژه نشان می‌دهد که می‌توان ایستگاه‌های شارژ را به بار‌های هوشمند و قابل‌کنترل تبدیل کرد تا میزان توان دریافتی آنها بر اساس شرایط شبکه تنظیم شود؛ رویکردی که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه مدیریت هوشمند سمت تقاضا در مصارف متوسط و بزرگ برق کشور باشد. عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی انرژی همچنین بر قابلیت توسعه این مدل در سایر پایانه‌ها و ایستگاه‌های شارژ تأکید کرد و افزود: با توجه به شرایط هر منطقه، ظرفیت شبکه، میزان تابش خورشیدی، الگوی مصرف و تعداد وسایل نقلیه برقی، می‌توان ظرفیت نیروگاه خورشیدی، سامانه ذخیره‌سازی و شارژر‌ها را متناسب با نیاز تعیین کرد.
وی تأکید کرد: توسعه حمل‌ونقل برقی صرفاً به تأمین خودرو‌های برقی محدود نمی‌شود و زیرساخت انرژی آنها نیز باید متناسب با شرایط شبکه و به‌صورت هوشمند طراحی شود. معینی اقطاعی در پایان خاطرنشان کرد: این پروژه توسط تیم دانشگاه صنعتی شریف طراحی، اجرا و به بهره‌برداری رسیده و هزینه کل اجرای آن حدود ۸۰ میلیارد تومان بوده است. ایستگاه شارژ سبز پایانه قیطریه، علاوه بر تأمین انرژی مورد نیاز ناوگان برقی، الگویی برای تعامل هوشمند میان انرژی خورشیدی، سامانه ذخیره‌سازی باتری، شارژرهای پرتوان و شبکه برق ارائه می‌کند و می‌تواند گامی عملی در مسیر توسعه زیرساخت‌های هوشمند حمل‌ونقل برقی و مدیریت سمت تقاضای برق در کشور باشد.
