چین با هدفگذاریهای کلان، در پی آن است که «انرژی خورشیدی حرارتی متمرکز» (CSP) را در کنار منابع انرژیهای خورشیدی معمولی (فتوولتائیک) و بادی، به یکی از ستونهای اصلی و راهبردی در شبکه تولید برق تجدیدپذیر خود بدل سازد. در همین راستا، نیروگاه خورشیدی شرکت «شوهنگ هایتک» واقع در استان گانسو، به عنوان الگویی پیشرو از این فناوری شناخته میشود؛ مجموعهای که در آن بیش از ۱۰ هزار آینه هوشمند با ردیابی دقیق مسیر خورشید، پرتوهای تابشی را به سمت برجی با ارتفاع ۲۶۰ متر متمرکز میکنند. در این فرآیند، حرارت جذبشده به نمک مذاب درون برج انتقال مییابد و دمای آن را به بیش از ۵۰۰ درجه سانتیگراد میرساند. این نمک داغ در نهایت با انتقال گرمای خود به آب، بخار مورد نیاز برای به چرخش درآوردن توربینهای تولید الکتریسیته را مهیا میسازد.
برتری استراتژیک این فناوری نسبت به پنلهای خورشیدی معمولی، قابلیت تولید پایدار برق در ساعات شبانه است. در واقع، نمک مذاب با ایفای نقش به عنوان یک باتری حرارتی عظیم، به توربینهای نیروگاه دونهوانگ این امکان را میدهد که تا ۱۱ ساعت پس از غروب خورشید، بدون وقفه به تولید برق ادامه دهند. در همین راستا، کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات و اداره ملی انرژی چین در اواخر سال گذشته، دستیابی به ظرفیت تولید ۱۵ گیگاوات برق از این فناوری را تا سال ۲۰۳۰ به عنوان هدف ملی تعیین کردند. بر این اساس، فرآیند احداث این نیروگاهها در ۹ استان و منطقه بزرگ چین از جمله چینگهای و شینجیانگ باید با شتاب بیشتری دنبال شود.
آمارهای جدید آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA) نشان میدهد که ظرفیت نیروگاههای خورشیدی حرارتی چین در سال ۲۰۲۵ به ۱.۸۲ گیگاوات رسیده است که این کشور را با یک پله فاصله پس از اسپانیای ۲.۳ گیگاواتی، در جایگاه دوم جهان قرار میدهد. این در حالی است که ظرفیت پنلهای خورشیدی معمولی (فتوولتائیک) در چین از مرز ۱۲۰۰ گیگاوات عبور کرده است؛ به این معنا که حتی با تحقق هدف سال ۲۰۳۰، سهم نیروگاههای خورشیدی حرارتی همچنان کمتر از ۲ درصد ظرفیت پنلهای معمولی خواهد بود. با این حال، ۱۵ گیگاوات رقم قابلتوجهی محسوب میشود که معادل برق تولیدی ۱۵ راکتور هستهای است و تعیین این هدف ملی از سوی پکن، اطمینان لازم را برای سرمایهگذاری شرکتها فراهم کرده و به کاهش هزینههای تولید برق از این فناوری کمک میکند. اگرچه تولید برق با این روش در حال حاضر ۲.۶ برابر گرانتر از پنلهای معمولی تمام میشود، اما برنامه راهبردی چین کاهش هزینهها تا سطح رقابت با نیروگاههای ارزان زغالسنگ است.
چین در طول یک دهه گذشته ظرفیت تولید برق از انرژی خورشیدی و توربینهای بادی را به شکل چشمگیری افزایش داده است، بهطوری که بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر، این کشور در سال گذشته حدود نیمی از ظرفیت نصبشده جهانی در هر یک از این ۲ فناوری را در اختیار داشت. با این وجود، ورود گسترده شرکتها به این حوزهها منجر به کاهش قیمت تجهیزات و افت درآمد بسیاری از تولیدکنندگان شده است. در همین حال، استان چینگهای در اسفند سال گذشته برنامههایی را برای افزایش ظرفیت این فناوری به هشت گیگاوات تا حدود سال ۲۰۳۰ اعلام کرد که بهتنهایی بیش از نیمی از هدف ۱۵ گیگاواتی دولت مرکزی چین را پوشش میدهد. از آنجا که مجموع اهداف محلی در صورت تداوم برنامههای مشابه در سایر مناطق ممکن است از هدف ملی فراتر رود، دولت مرکزی چین ناگزیر است سیاستهای خود را بهگونهای مدیریت کند که از تکرار چالشهای ناشی از توسعه بیرویه در بخشهای انرژی خورشیدی فتوولتائیک و بادی پیشگیری شود.




