عملکرد شرکت ملی نفت ایران در ۲ سال فعالیت دولت چهاردهم نشان‌دهنده آن است که این مجموعه، علاوه بر مدیریت هوشمندانه ظرفیت‌های موجود، مسیر استراتژیک افزایش تولید را با جدیت دنبال کرده است؛ مسیری که دستاورد آن ثبت رکوردهای بی‌سابقه در تولید و تحویل گاز و همچنین عملیاتی شدن چاه‌ها و ظرفیت‌های تازه در مدار تولید بوده است. یکی از شاخص‌ترین نشانه‌های این روند صعودی، افزایش چشمگیر تولید گاز در فصل سرد سال ۱۴۰۳ بود. میانگین تولید گاز خام کشور در این بازه زمانی نسبت به زمستان سال قبل، حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در روز رشد داشت؛ جهشی که در ادامه، بستر لازم را برای ثبت رکوردهای تازه‌تر در سال ۱۴۰۴ فراهم کرد.
در بهمن‌ماه ۱۴۰۴، تولید روزانه گاز خام با رکوردی که ۱۶ میلیون مترمکعب در روز فراتر از رکورد سال قبل بود، به ثبت رسید. این عدد، بالاترین میزان تولید روزانه ثبت‌شده در این دوره محسوب می‌شود و اثبات کرد که ظرفیت تولید گاز کشور، حتی در اوج نیاز زمستانی، از پتانسیل بالایی برای افزایش برخوردار است. رکوردهای ماهانه نیز مؤید همین روند موفقیت‌آمیز هستند. رکورد تولید ماهانه گاز خام در سال ۱۴۰۳ نسبت به رکورد سال ۱۴۰۲، حدود ۴۱ میلیون مترمکعب افزایش یافت؛ رقمی که در دی‌ماه ۱۴۰۴ بار دیگر ارتقا پیدا کرد. به بیان دیگر، افزایش تولید گاز در این دوره تنها به یک روز یا مقطع خاص محدود نماند، بلکه توانست در شاخص‌های ماهانه نیز خود را به وضوح نشان دهد.
در میان اقدامات انجام‌شده، توسعه تولید از میادین مشترک جایگاه ویژه‌ای دارد؛ چراکه هر واحد تولید از این میادین، مستقیماً با صیانت از منافع ملی گره خورده است. در همین چارچوب، تولید از میدان مشترک پارس جنوبی در آذرماه ۱۴۰۴ به رکورد ۷۲۹.۶ میلیون مترمکعب در روز رسید. بخش قابل‌توجهی از ظرفیت تازه ایجادشده نیز از محل توسعه چاه‌ها در همین میدان به دست آمده است. در قطعه ۱۱ پارس جنوبی، هفت چاه جدید با مجموع تولید ۱۵ میلیون مترمکعب در روز وارد مدار شد. در قطعه ۱۳ نیز هفت چاه جدید با مجموع تولید ۱۰.۵ میلیون مترمکعب و در قطعه ۱۴ دو چاه جدید با مجموع تولید سه میلیون مترمکعب در روز تولیدی شدند. همچنین چهار چاه درون‌میدانی جدید در سکوهای ۱ و ۲، A۱۹ و B۱۹ پارس جنوبی با مجموع تولید شش میلیون مترمکعب در روز به مدار آمدند و یک چاه جدید در سکوی C۱۳ نیز ۱.۵ میلیون مترمکعب در روز به ظرفیت تولید افزود. یک چاه تعمیری در قطعه ۱۴ نیز با تولید ۰.۸ میلیون مترمکعب در روز دوباره وارد مدار شد. این اقدامات در کنار تخصیص و مدیریت بهینه دکل‌های دریایی برای حفاری و تکمیل چاه‌های جدید، بخشی از تلاش‌های مستمر برای حفظ شتاب توسعه در بزرگ‌ترین میدان گازی کشور بوده است.
رشد تولید گاز در این دوره تنها متکی به پارس جنوبی نبوده و در چندین میدان دیگر نیز ظرفیت‌های تازه‌ای ایجاد شده است. در میدان گازی دی، سه چاه به‌تدریج وارد مدار تولید شدند و مجموع تولید آن‌ها به سه میلیون مترمکعب در روز رسید. در میدان واروی نیز با راه‌اندازی ایستگاه تقویت فشار، چهار میلیون مترمکعب به تولید اضافه شد. در آغار، مزدوران، دالان و تنگ‌بیجار نیز به ترتیب چاه‌های جدیدی با ظرفیت‌های ۱.۵، ۱.۶، ۱.۴ و ۰.۵ میلیون مترمکعب در روز تولیدی شدند. در کارخانه گاز و گازمایع ۱۰۰۰ نیز تولیدی کردن دو حلقه چاه تزریقی، سه میلیون مترمکعب به تولید افزود. توسعه میدان‌های گازی توس و خارتنگ نیز در همین مسیر قرار گرفت؛ نخستین چاه میدان توس با ظرفیت ۱.۵ میلیون مترمکعب در روز وارد مدار شد و در خارتنگ نیز دو چاه جدید مجموعاً سه میلیون مترمکعب در روز افزایش تولید ایجاد کردند. میدان شانول هم با تولیدی شدن چاه شماره ۱۹، یک میلیون مترمکعب در روز به ظرفیت تولید گاز خود افزود.
البته مسیر تولید گاز در این دو سال بدون حادثه و محدودیت نبوده است. در اسفند ۱۴۰۴، حمله به چهار پالایشگاه پارس جنوبی موجب کاهش ۲۵۰ میلیون مترمکعبی تولید و تحویل گاز خام به پالایشگاه‌های سوم تا ششم شد و به دنبال آن، تحویل گاز سبک به شبکه سراسری نیز حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت. در چنین شرایطی، واکنش سریع برای بازگرداندن ظرفیت‌های از دست‌رفته اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد. با اقدامات فوری و استفاده از ظرفیت ارسال به سایر قطعه‌ها، بخش مهمی از تولید گاز خام به مدار بازگشت. این تجربه بار دیگر نشان داد که در صنایع نفت و گاز، تاب‌آوری فقط به معنای داشتن ظرفیت تولید بالا نیست؛ بلکه توان بازآرایی شبکه و بازگرداندن سریع تولید نیز بخشی از همین ظرفیت ملی است.
کارنامه شرکت ملی نفت ایران در تولید گاز خام طی دو سال فعالیت دولت چهاردهم را می‌توان در سه تصویر خلاصه کرد: رکوردهای تازه تولید، توسعه چاه‌ها و ظرفیت‌های جدید، و افزایش توان تحویل گاز به شبکه سراسری. در کنار تمام این‌ها، توسعه میادین مشترک و به‌ویژه حوزه پارس جنوبی نشان می‌دهد بخش مهمی از تلاش‌ها بر حفظ و افزایش سهم ایران از منابع مشترک متمرکز بوده است. آنچه این عملکرد را معنادارتر می‌کند، شرایطی است که این اقدامات در آن به نتیجه رسیده است؛ شرایطی که تحریم و محدودیت‌های اقتصادی، تأمین تجهیزات و اجرای طرح‌ها را دشوار کرده و در مقاطعی نیز حوادث و بحران‌های امنیتی، مستقیماً بر تأسیسات تولیدی اثر گذاشته‌اند. با این حال، مسیر توسعه تولید هرگز متوقف نشده است. برای صنعتی که وظیفه آن تأمین یکی از حیاتی‌ترین نیازهای کشور است، شاید بتوان گفت که مهم‌ترین دستاورد، حفظ جریان تولید، افزودن ظرفیت‌های جدید و توان ایستادگی و بازگشت در برابر اختلال‌ها است؛ دستاوردی که نشان می‌دهد ظرفیت فنی و عملیاتی صنعت نفت، حتی در دوره‌ای پر از فشار و محدودیت، همچنان یکی از پشتوانه‌های مهم اقتصاد و امنیت انرژی کشور است.
