بررسی دقیق آمار ثبت‌شده از نیاز مصرف برق کشور در بازه زمانی ۲۱ روز نخست مهرماه، حاکی از آن است که میزان اوج نیاز مصرف برق در این دوره، از رقم ۵۲ هزار و ۷۵۵ مگاوات در سال ۱۴۰۴ به ۵۹ هزار و ۳۰۶ مگاوات در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. بر همین اساس، نیاز پیک مصرف برق کشور در این بازه زمانی با رشدی معادل ۶ هزار و ۵۵۱ مگاوات، افزایشی در حدود ۱۲.۴ درصد را تجربه کرده است. این روند صعودی در شرایطی به وقوع پیوسته که مهرماه به‌طور معمول با کاهش تدریجی نیازهای سرمایشی و عبور از دوره اوج مصرف تابستان همراه است. با این وجود، مقایسه داده‌های آماری دو سال اخیر نشان‌دهنده آن است که نیاز شبکه برق در مهرماه امسال در سطحی بالاتر قرار گرفته که این امر ضرورت توسعه ظرفیت تولید و تقویت زیرساخت‌های تأمین برق را بیش از پیش برجسته می‌سازد.
رشد بیش از ۶۵۰۰ مگاواتی نیاز پیک برق و افزایش حدود ۶ هزار و ۵۵۱ مگاواتی آن، بیانگر این واقعیت است که شبکه سراسری کشور باید در ساعات اوج مصرف، توانایی تأمین باری به‌مراتب سنگین‌تر از دوره مشابه سال گذشته را داشته باشد. این تغییرات، اهمیت حفظ ذخیره مطمئن تولید، ارتقای سطح آمادگی نیروگاه‌ها و رفع محدودیت‌های موجود در شبکه انتقال و توزیع را دوچندان می‌کند؛ به‌طوری که پیک مصرف برق در مهرماه، در روز ۲ مهر ماه با رقم ۶۵۲۹۰ مگاوات به ثبت رسیده است. البته برای ارزیابی دقیق وضعیت تأمین برق، باید میان نیاز مصرف، ظرفیت اسمی نیروگاه‌ها و ظرفیت عملی قابل استفاده تفاوت قائل شد. صرف افزایش نیاز مصرف پیک برق به معنای بروز ناترازی قطعی نیست؛ اما در صورتی که ظرفیت قابل اتکای تولید و ذخیره شبکه متناسب با رشد تقاضا افزایش نیابد، پایداری تأمین برق با چالش مواجه خواهد شد.
تجدیدپذیرها؛ راهکاری برای تقویت ظرفیت تأمین برق: در این شرایط، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه نیروگاه‌های خورشیدی، می‌تواند بخشی از راهبرد کلان برای افزایش ظرفیت تولید و کاهش فشار بر نیروگاه‌های حرارتی باشد. تولید برق خورشیدی در ساعات روز می‌تواند به تأمین بخشی از بار شبکه کمک شایانی کند و در صورت هم‌زمانی با اوج مصرف، نیاز به تولید از سایر منابع را کاهش دهد. با این حال، اثرگذاری تجدیدپذیرها بر تأمین پیک به زمان وقوع اوج مصرف و میزان تولید واقعی آن‌ها در همان ساعات بستگی دارد. ازاین‌رو، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی باید در کنار تقویت شبکه، افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی، بهبود مدیریت مصرف و حفظ آمادگی نیروگاه‌های قابل‌کنترل دنبال شود. افزایش ۱۲.۴ درصدی نیاز پیک مصرف برق در ۲۱ روز نخست مهرماه ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ضرورت هماهنگی میان رشد تقاضا و توسعه ظرفیت قابل اتکای تولید برق را نشان می‌دهد. در چنین شرایطی، توسعه تجدیدپذیرها در کنار سایر منابع تولید و راهکار‌های مدیریت بار و کاهش تلفات شبکه می‌تواند به افزایش انعطاف‌پذیری شبکه و تقویت پایداری تأمین برق کشور کمک کند.
