هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری (O&M) نیروگاه‌های خورشیدی، شامل مخارجی است که برای تضمین ایمنی، پایداری و بهینه‌سازی تولید انرژی در طول چرخه عمر پروژه صرف می‌شود. این هزینه‌ها طیف گسترده‌ای از فعالیت‌ها نظیر بازرسی‌های دوره‌ای، پایش عملکرد، شست‌وشوی پنل‌ها، بررسی اتصالات و کابل‌کشی‌ها، آزمون تجهیزات حفاظتی، سرویس اینورترها و ترانسفورماتورها، تعمیرات سازه یا سیستم‌های ردیاب، مدیریت پوشش گیاهی، خدمات حراستی، بیمه و مدیریت اجرایی سایت را در بر می‌گیرد. میزان این هزینه‌ها به مقیاس و موقعیت جغرافیایی پروژه بستگی دارد؛ برای نمونه، نیروگاه‌های ثابت در مناطق با آلودگی کمتر، در مقایسه با سایت‌های مجهز به ردیاب خورشیدی یا مناطق پرگردوغبار، به استراتژی نگهداری ساده‌تری نیاز دارند. طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA) در سال ۲۰۲۴، متوسط هزینه O&M برای نیروگاه‌های مقیاس بزرگ در خاورمیانه حدود ۵.۶ دلار به ازای هر کیلووات در سال برآورد شده است؛ با این حال، این رقم صرفاً یک شاخص منطقه‌ای است و نباید مبنای محاسبات دقیق برای پروژه‌های داخلی ایران قرار گیرد. در تدوین مدل‌های مالی، افزون بر هزینه‌های جاری سالانه، تخصیص بودجه‌ای برای تعمیرات اساسی و جایگزینی احتمالی تجهیزات کلیدی نظیر اینورترها ضروری است. برای دستیابی به برآوردی واقع‌بینانه، هزینه‌های O&M باید بر اساس مفاد قرارداد بهره‌برداری، شرایط اقلیمی سایت، نرخ نیروی کار و برنامه زمان‌بندی سرویس تجهیزات اختصاصی همان نیروگاه محاسبه شود.
منابع مرجع