زمانبندی مناسب برای شستوشوی پنلهای خورشیدی، پاسخ واحدی برای تمامی نیروگاهها ندارد. میزان انباشت گردوغبار به عوامل متعددی از جمله شرایط اقلیمی، میزان بارندگی، وزش باد، فعالیتهای کشاورزی در مجاورت سایت، جادههای خاکی، صنایع اطراف، زاویه نصب پنلها و حتی تغییرات فصلی بستگی دارد. طبق گزارش سال ۲۰۲۵ سازمان IEA PVPS، پدیده «آلودگی سطحی» (Soiling) یکی از عوامل اصلی کاهش عملکرد سیستمهای فتوولتائیک در مقیاس جهانی است که بهطور میانگین منجر به ۴ تا ۷ درصد افت تولید انرژی میشود؛ با این حال، شدت این اثر در هر سایت متفاوت است. بنابراین، تعیین برنامههای زمانی ثابت مانند «شستوشوی ماهانه» یا «فصلی»، بدون تحلیل دادههای اختصاصی سایت، روش دقیقی نیست. در نیروگاههای حرفهای، با پایش شاخص Soiling Ratio، مقایسه تولید واقعی با مدلهای پیشبینی، یا استفاده از ماژولهای مرجعِ همواره تمیز، میتوان زمان بهینه شستوشو را بهگونهای تعیین کرد که ارزش انرژی بازیابیشده، هزینههای عملیاتی نظافت را توجیه کند. آزمایشگاه ملی انرژیهای تجدیدپذیر (NREL) نیز در راهنمای عملیات و نگهداری (O&M) خود، ضمن تأکید بر شستوشوی دورهای، فواصل زمانی آن را وابسته به مطالعات موردی و شرایط خاص هر سیستم میداند. در مناطق پرگردوغبار ایران، نیاز به نظافت بهمراتب بیشتر از مناطق پرباران است؛ همچنین در مواردی نظیر وقوع طوفانهای شن، تجمع فضولات پرندگان یا ایجاد لکههای موضعی، ممکن است انجام نظافتهای اضطراری خارج از برنامه الزامی باشد.
منابع مرجع
